Jednym z najważniejszych świąt Tybetańczyków jest Losar - Tybetański Nowy Rok. Jest to święto ruchome i przypada zawsze pierwszego dnia po wiosennym nowiu księżyca (w Himalajach wiosna rozpoczyna się na przełomie lutego i marca). Towarzyszy mu symbolika odnowy i stopniowego wzrostu. Z tej okazji Tybetańczycy odświeżają swoje domy oraz odzież, a także składają ofiary w świątyniach i życzą sobie nawzajem pomyślności w nadchodzącym roku. Na wgórzach rozpala się małe ogniska, które mają odstraszać demony. Do ognisk wrzuca się kolorowe kartki z życzeniami i marzeniami. Z okazji Losaru Tybetańczycy wręczają swoim bliskim i przyjaciołom symboliczne prezenty, najczęściej są to kolorowe, plecione bransoletki.
Dzieci z BCH zwykle w tym czasie przysyłają laurki dla swoich Rodziców Serca. Jeśli Rodzice Serca chcą, mogą wysłać dzieciom drobne prezenty z okazji Losaru. Zgodnie z tradycją powinny to być raczej drobne dowody pamięci (np. pocztówka z życzeniami), a nie przedmioty użytkowe.
W dniu święta, Bonpo (kapłani religii Bon) odprawiają w klasztorach ceremonie ze specjalnymi błogosławieństwami. Podczas nich polewa się wodą głowy współwyznawców oraz odprawia rytuały i modlitwy zwane pudzą długiego życia (bowiem ich celem jest zapewnienie wszystkim istotom długiego i szczęśliwego życia).
Tuż po Losarze rozpoczyna się tygodniowy karnawał z hucznymi zabawami, tańcami rytualnymi i ludowymi oraz przedstawieniami teatralnymi. Niezwykle barwnym widowiskiem są zazwyczaj występy oryginalnej opery tybetańskiej. Tybetańczycy uwielbiają również rozmaite zawody zręcznościowe, a zwłaszcza konkursy łucznicze i jeździeckie.
Losar i następujący po nim karnawał to święta familijne, które stanowią świetną okazję do spotkań członków rodzin mieszkających w najdalszych zakątkach Himalajów. Podczas takich pikników dorośli popijają wspólnie czang (piwo jęczmienne) lub tombę (piwo przyrządzane na gorąco).
Według kalendarza buddyjskiego poszczególnym latom patronuje jedno z dwunastu zwierząt: zając, smok, wąż, koń, owca, małpa, ptak, pies, świnia, mysz, wół lub tygrys. Po uroczystościach związanych z nadejściem Nowego Roku rozpoczyna się Monlam Czienmo, czyli święto Wielkiej Modlitwy. Może ono trwać nawet 2 tygodnie.
Tybetańczycy odwiedzają wówczas swoje święte miejsca. Jednym z nich jest położona w Lhasie świątynia Dzokhang, w której odbywają się praktyki Nyndro. Polegają one na składaniu serii pokłonów przed świątyniami i wizerunkami buddów. Tybetańczycy wierzą, że owe praktyki mają moc oczyszczającą i niwelują skutki złych uczynków.
Podczas święta Monlam czci się posąg Czamby - Buddy Przyszłości, który jest obnoszony w procesji wokół świątyni Dzokhang.
Ponadto odbywa się wówczas uroczystość zwana Shoton, związana z odsłanianiem na wzgórzu Czakpori ogromnej thanki (obrazu malowanego na jedwabiu) z wizerunkiem Buddy Sakjamuniego.
Inne tybetańskie święta:
- 8 dzień każdego miesiąca - święto Sangje Menlha, czyli Buddy Medycyny;
- 10 dzień każdego miesiąca - święto Guru Rinpocze (Padmasambhawy)
- 25 dzień każdego miesiąca - jest poświęcony Dakiniom, czyli niebiańskim nimfom
- 29 dzień każdego miesiąca - święto Mahakali, czyli strażnika Dharmy
- 30 dzień każdego miesiąca - jest poświęcony Buddzie Sakjamuniemu
Corocznie, 7 czerwca, obchodzi się uroczyście rocznicę urodzin Buddy Sakjamuniego, zwaną po tybetańsku Sakjadala, a 15 czerwca - rocznicę Jego Oświecenia.
Wszystkie te święta są dla Tybetańczyków ogromnie ważne, ponieważ stanowią wyraz ich przywiązania do rodzimej tradycji i religii.
W tradycji tybetańskiej nie ma zwyczaju uroczystego świętowania urodzin, ale jeśli Rodzice Serca prześlą swojemu tybetańskiemu dziecku prezent lub życzenia z tej okazji, z pewnością je to ucieszy.
Opracowanie: Hanna Otwinowska
|